В Верхнем Услоне, где в 1918 шли бои Гражданской войны, опять гремели взрывы и звучали выстрелы: шла реконструкция боя Великой Отечественной Войны. Члены клуба «Витязь», который базируется в Национальном музее Республики Татарстан и другие реконструкторские клубы из Татарстана, Ульяновска, Йошкар-Олы, Вятских полян воссоздали события того далёкого дня.

В этот день, 30 мая 1944 года, подразделения 334-й стрелковой дивизии, сформированной в Татарстане, вели бой за высоту № 4 у деревни Маковье. Бой «местного значения», но для кого-то он был решающим и последним, а для кого-то – победным.

В «бою» приняли участие саперы, артиллеристы, пехота, снайпера и партизаны Красной армии. Представители противоположной стороны были представлены пехотой Вермахта, экипажем бронеавтомобиля STDK-222, и отрядом ягд-команды, преследующей партизан. Бой за деревню, неудачная атака через минное поле, дуэль 45 мм пушки и бронеавтомобиля, действия снайперов и работа саперов были в реконструкции.

Собралось более тысячи зрителей. То, что происходило на поле боя нашло самый живой отклик в собравшейся публике: мальчишки были готовы бежать на помощь бойцам Красной Армии, и их пришлось удерживать родителям. А после «боя» было живое общение зрителей с реконструкторами.

Осенью на горе Соколка состоится четвертый фестиваль. Который перенесет нас в грозный 1918 год, когда от того, кто владел Верхним Услоном зависело, кто будет владеть Казанью…

Благодарим информационное агентство «Татар-информ» за предоставленные фотографии и лично Михаила Захарова и Егора Пошво.

Владислав Хабаров

Отдел научной реконструкции Национального музея Республики Татарстан

ЮГАРЫ ОСЛАНДА «ҺӨҖҮМ»

1918 елда Гражданнар сугышы бәрелешләре булган Югары Осланда, янә шартлаулар гөрелдәп, атулар яңгырап торды: биредә Бөек Ватан сугышы сугышы бәрелешләрен реконструкцияләү барды. Татарстан Республикасы Милли музеенда урнашкан «Витязь» клубы һәм Татарстан, Ульяновск, Йошкар-Ола, Нократ Аланы реконструкция клублары ул көн вакыйгаларын яңадан торгыздылар.

Бу көнне, 1944 елның 30 маенда, Татарстанда оешкан 334 нче укчылар дивизиясе бүлекчәләре Маковье авылы янында 4 нче биеклек өчен көрәш алып баралар. Сугыш «җирле әһәмияткә» генә ия булса да, кемдер өчен ул хәлиткеч һәм соңгы, ә кемдер өчен җиңү бәрелеше була.

«Сугыш»та Кызыл Армия саперлары, артиллеристлар, пехота, снайпер һәм партизаннар катнашты. Каршы як вәкилләре Вермахт пехотасы, STDK-222 бронеавтомобиле экипажы һәм партизаннарны  эзәрлекләүче ягд — отряды командасыннан гыйбарәт иде. Реконструкциядә авыл өчен көрәш, мина кыры аша уңышсыз һөҗүм, 45 мм лы пушка һәм бронеавтомобиль дуэле, снайперлар гамәлләре һәм саперлар эше иде.

Чарага меңнән артык тамашачы җыелды. “Сугыш кыры”нда булган хәлләр җыелган тамашачыларга бик җанлы тәэсир итте: малайлар Кызыл Армия сугышчыларына ярдәм итәргә йөгерергә әзер иде, аларны әти-әниләренә тотып калырга туры килде. Ә «сугыш» тан соң тамашачыларның реконструкторлар белән турыдан-туры аралашуы булды.

Көзен Соколка тавында дүртенче фестиваль узачак. Ул безне киләчәктә Казан белән идарә итү 1918 елда Югары Осланның кем кулында булуына бәйле булган дәһшәтле 1918 елга күчерәчәк…

 

«Татар-информ» мәгълүмат агентлыгына,  шәхсән Михаил Захаров һәм Егор Пошвога тәкъдим иткән фоторәсемнәр өчен рәхмәт белдерәбез.

Владислав Хабаров

Татарстан Республикасы Милли музееның фәнни реконструкция бүлеге